تخصيص عام توسط مفهوم:

در مورد اينكه آيا مهفوم مي‌تواند عام را تخصيص بزند يا خير؛ بايد بين مفهوم موافق و مفهوم مخالف قائل به تمليك شد به طوري كه در مورد اول اصوليين متفقاً قائل به تخصيص عام توسط مفهوم موافق هستند چرا كه ظهور اين قسم مفهوم از ظهور عام در عموم قوي‌تر است مانند ... وليكن مورد دوم (مفهوم مخالف) محل نزاع بين اصوليين است[1].

چنانكه گروهي به اين دليل كه مفهوم مخالف ضعيف است و تاب و توانايي براي مقابله با منطوق (عام) را ندارد، قائل به عدم تخصيص توسط مفهوم مخالف مي‌باشند در حالي كه نظر گروه مخالف كه اقوي مي‌باشد معتقد به قدرت مفهوم مخالف حجت منطوق (عام) مي‌باشد چرا كه نظر بر اين دارند كه خاص چه منطوق باشد چه مفهوم، به دليل عرفي و عقلي قرينه‌اي بر تخصيص عام تلقي مي‌گردد هر چند كه بنابر نظر قبلي ظهورش قوي‌تر نباشد[2] مانند ...

 

[1]) منظور، مفهوم مخالفي است كه حجت باشد ولاغير.

[2]) تقدم مفهوم مخالف بر منطوق عام از جهت تقدم اظهر بر ظاهر نيست بلكه از جهت تقدم قرينه بر ذي‌القرينه (    ) مي‌باشد براي مطالعه بيشتر ر.ك به ص 106 كتاب اسداله لطفي.