نحوه تقدیم دادخواست:

ماده 49) مدير دفتر دادگاه پس از وصول دادخواست بايد فوري آن را ثبت كرده، رسيدي مشتمل بر نام خواهان، خوانده، تاريخ تسليم (روز و ماه و سال) با ذكر شماره ثبت به تقديم‌كنندة دادخواست بدهد و در برگ دادخواست تاريخ تسليم را قيد نمايد.

تاريخ رسيد دادخواست به دفتر، تاريخ اقامه دعوا محسوب مي‌شود.

ماده 50) هرگاه دادگاه داراي شعب متعدد باشد مدير دفتر بايد فوري پس از ثبت دادخواست، آن را جهت ارجاع به يكي از شعب، به نظر رييس شعبه اول يا معاون وي برساند.

1- دادخواست باید به دادگاه صالح تقدیم شود. اگر دادگاه دارای شعب متعدد باشد در این صورت دفتر دادگاه شعبه اول به عنوان دفتر کل محلی است که دادخواست به آن جا تقدیم می‏گردد.

2- مدیر دفتر باید فوراً دادخواست را ثبت کرده و تاریخ و شماره ثبت بدهد. این تاریخ، تاریخ اقامة دعوی است.

3- مدیر دفتر باید پرونده را فوراً به نظر دادگاه برساند و اگر دادگاه شعب متعددی داشته باشد باید رئیس شعبه اول یا معاون او پرونده را به یکی از شعب ارجاع بدهد.

 

پیوست‏های دادخواست:

ماده 57) خواهان بايد رونوشت يا تصوير اسناد خود را پيوست دادخواست نمايد. رونوشت يا تصوير بايد خوانا و مطابقت آن با اصل گواهي شده باشد. مقصود از گواهي آن است كه دفتر دادگاهي كه دادخواست به آنجا داده مي‌شود يا دفتر يكي از دادگاههاي ديگر يا يكي از ادارات ثبت اسناد يا دفتر اسناد رسمي و در جايي كه هيچ يك از آنها نباشد بخشدار محل يا يكي از ادارات دولتي مطابقت آن را با اصل گواهي كرده باشد. در صورتي كه رونوشت يا تصوير سند در خارج از كشور تهيه شده باشد مطابقت آن با اصل در دفتر يكي از سفارتخانه‌ها و يا كنسولگري‌هاي ايران گواهي شده باشد.

هرگاه اسنادي از قبيل دفاتر بازرگاني يا اساسنامه شركت و امثال آنها مفصل باشد، قسمت‌هايي كه مدرك ادعاست خارج نويس شده پيوست دادخواست مي‌گردد. علاوه بر اشخاص و مقامات فوق، وكلاي اصحاب دعوا نيز مي‌توانند مطابقت رونوشت‌هاي تقديمي خود را با اصل تصديق كرده، پس از الصاق تمبر مقرر در قانون به مرجع صالح تقديم نمايند.

1- بایستی رونوشت یا تصویر اسناد ضمیمه دادخواست شود. بایستی این اسناد با اصل مطابقت شده باشد.

سؤال: چه کسی آنها را با اصل اسناد مطابقت می‏دهد؟

جواب: دفتر دادگاه یا دادگاه دیگر یا دفتر ثبت اسناد یا دفترخانه و در غیر از موارد بالا بخشدار محل یا یکی از ادارات دولتی و اگر سند در خارج تنظیم شده دفتر یکی از سفارتخانه‏‏ها یا کنسولگری‏ها و اگر اقامه کننده وکیل است، وکیل دادگستری نیز‏ می‏تواند اسناد تقدیمی به دادگاه را برابر با اصل نماید.

ماده 58) در صورتي كه اسناد به زبان فارسي نباشد، علاوه بر رونوشت يا تصوير مصدق، ترجمه گواهي شده آن نيز بايد پيوست دادخواست شود. صحت ترجمه و مطابقت رونوشت با اصل را مترجمين رسمي يا مأمورين كنسولي حسب مورد گواهي خواهند نمود.

2- اگر اسناد تقدیمی به زبان فارسی نباشد باید ترجمه شود و این ترجمه گواهی شده باشد.

ماده 59) اگر دادخواست توسط ولي، قيّم، وكيل و يا نماينده قانوني خواهان تسليم شود، رونوشت سندي كه مثبت سمت دادخواست دهنده است، به پيوست دادخواست تقديم دادگاه مي‌گردد.

3- اگر دادخواست دهنده اصیل نیست، رونوشت سمت نماینده باید ضمیمه دادخواست باشد.

ماده 60) دادخواست و كليه برگهاي پيوست آنان بايد در دو نسخه و در صورت تعدد خوانده به تعداد آنها به علاوه يك نسخه تقديم دادگاه شود.

4- دادخواست و ضمائم در دو نسخه تقدیم می‏شوند اما اگر خواندگان متعدد باشند دادخواست و ضمائم به تعداد خواندگان بعلاوه یک نسخه تقدیم دادگاه خواهد شد.

سؤال: ضمانت اجرای فقدان شرایط دادخواست چیست؟

جواب: شرایط دادخواست در ماده 51 قانون آيين‌دادرسي مدني بیان شده است. در این ماده قانونگذار هفت شرط را عنوان نموده. این هفت شرط علاوه بر دو شرطی است که در صدر ماده 51 بیان شده است.

در خصوص ننوشتن دادخواست به زبان فارسی بر روی برگ‏های چاپی قانون ساکت است و ضمانت اجرایی بیان نشده اما بیشتر عقیده بر اینست که در این حالت نباید چنین نوشته‏ای را دادخواست قلمداد نمائیم.

اگر نام، نام خانوادگی و اقامتگاه خواهان قید نشده باشد در این صورت مدیر دفتر و در غیاب او جانشین مدیر دفتر قرار رد دادخواست را صادر مي‌نمايد.

3- اگر بندهای 2 الی 6 ماده 51 قانون آيين‌دادرسي مدني رعایت نشده باشد و همچنین اگر تمبر قانونی به دادخواست الصاق نشده باشد. مطابق ماده 54 ظرف دو روز مدیر دفتر با ارسال اخطار رفع نقص به خواهان 10 روز مهلت می‏دهد تا نقایص را رفع نماید. در صورت عدم رفع نقص در مهلت مقرر مدیر دفتر دادگاه و در غیبت ایشان جانشین او قرار رد دادخواست را صادر می‏کند. خواهان می‏تواند از زمان صدور قرار ظرف 10 روز به همان دادگاه شکایت کند. رأی دادگاه در این خصوص قطعی خواهد بود.

نکته: اگر هزینه انتشار آگهی را به خواهان اخطار کنند قانون مقرر داشته مهلت پرداخت هزینه دادرسی یک ماه از تاریخ ابلاغ اخطاریه خواهد بود.

نکته: استثنائاً مدیر دفتر دادگاه در یک مورد تصمیم قضایی می‏گیرد و این همان صدور قرار رد دادخواست است.

سؤال: اگر خواهان دادخواست را امضا نکرده باشد، ضمانت اجرا چیست؟

قانون ساکت است، ليكن بيشتر عقيده بر اين است كه دادخواست قابل ترتيب اثر نمي‌باشد زيرا اصلاً عنوان دادخواست بر آن صدق نمي‌گردد.