علی صدری‌خانلو، بازرس کانون وکلای دادگستری مرکز، با هدف ارتقای اخلاق حرفه‌ای و کاهش تخلفات، 20 نکته حیاتی انتظامی را برای جامعه وکالت تبیین کرد. این نکات که به ویژه برای کارآموزان وکالت در مسیر دریافت پروانه پایه یک حائز اهمیت است، بر رعایت دقیق ضوابط کانون و مقررات انتظامی تأکید دارد. همکاران محترم می‌توانند با مطالعه این لیست، ضمن آشنایی با چالش‌های رایج، از بروز مشکلات انتظامی در پرونده‌های خود پیشگیری کنند.

20 نکته مهم انتظامی درباره وکلا به شرح زیر است:

1. مرجع تعقیب انتظامی وکلا و کارآموزان، دادسرای انتظامی کانون ها هستند که از دادستان و به تعداد کافی ،دادیار تشکیل می شود.

وظیفه دادسرا پس از تحقیقات مقدماتی و احراز تخلف، صدورقرار وقوع تخلف  و متعاقب آن کیفرخواست به دادگاه انتظامی کانون ها است و درصورت عدم احراز وقوع تخلف،قرار منع تعقیب و یا با وجود شرایطی ماده 105 آیین نامه اجرایی لایحه استقلال مصوب 1400 قرار موقوفی  تعقیب صادر و قرار های مذکور ظرف ده روز پس از ابلاغ در دادگاه انتظامی کانون ها قابلیت اعتراض دارد.

2. آرای دادگاه انتظامی کانون راجع به مجازات های درجه 1و 2و 3 نسبت به متهم قطعی است ولی آرای مربوط به مجازات های درجه 4 و بالاتر ظرف 10 روز پس از ابلاغ،توسط متهم قابل اعتراض در دادگاه عالی انتظامی قضات است.

آرای دادگاه های انتظامی کانون،در همه موارد ازطرف شاکی خصوصی،دادستان کانون و رئیس کانون ظرف ده روز پس از ابلاغ قابل اعتراض در دادگاه انتظامی قضات است.

3. ممنوعیت وکیل از پذیرش وکالت مستقیم  ومع الواسطه در پرونده های دادگستری که با دادرس ،دادستان، بازپرس و دادیار پرونده،خودش و همسرش قرابت نسبی و سببی تا درجه سوم از طبقه دوم داشته باشد.

4. طبق ماده17 لایحه قانونی استقلال 1333، هیچ وکیلی را نمی توان از شغل وکالت معلق یا ممنوع نمود مگر به حکم  قطعی دادگاه انتظامی.

لذا صدور حکم محرومیت موقت و دائم وکلا از شغل وکالت در قالب مجازات های تکمیلی و قرار نظارت قضایی در دادگستری و دادسرای عمومی و انقلاب، مخالف ماده 17 قانون فوق الذکر می باشد.

5. در تعیین میزان حق الوکاله وکلا، اصل بر توافق است. این توافق بین وکیل و موکل لازم الاتباع است والا تعرفه حاکم است و اخذ حق الوکاله بیش از تعرفه بدون وجود توافق تخلف انتظامی است. ولی اگر توافق بیش از تعرفه باشد دادگاه تا میزان تعرفه، می تواند خوانده را محکوم کند و اگر توافق کمتر از تعرفه باشد در این صورت، دادگاه به میزان توافق تصمیم اتخاذ خواهد نمود.

6. افرادی که بالای چهل سال سن دارند در استان تهران نمی توانند در آزمون وکالت شرکت کنند ولی در سایر استان ها تا پنجاه سال امکان شرکت در آزمون را دارند و برای فردی که زیر 25 سال سن داشته باشد، پروانه وکالت پایه یک صادر نخواهد شد.

7. درج عنوان مدارج تحصیلی برای دارندگان آن در سربرگ و استفاده از این عناوین مشروط به ارائه مدرک به کانون است والا تخلف انتظامی است و مضافا در صورت فقدان مدرک تحصیلی، استفاده از عناوین مدارج تحصیلی، جرم خاص است.

8. وکلا مکلفند سالانه حداقل چهار پرونده معاضدتی و تسخیری بپذیرند و عدم پذیرش آن تخلف انتظامی است و وکلای معاضدتی و تسخیری از پرداخت مالیات و حقوق صنفی معاف هستند.

 9. پذیرش وکالت و یا مشاوره علیه اشخاص حقوقی اعم از دولتی و غیر دولتی که قبلا کارمند یا مشاوره آنها بوده تا پنج سال ممنوع است والا تخلف انتظامی است.

10. تودیع پروانه وکالت برای یک دوره چهارساله ممکن است و این دوره حداکثر برای چهار سال دیگر قابل تمدید است والا به حکم دادگاه انتظامی پروانه وکالت ایشان ابطال خواهدشد.

 11. درصورتیکه سند یا شهادت شهود یاحکم کیفری، مستند صدور حکم انتظامی بوده باشد،بعد از اثبات جعلیت و خلاف واقع بودن شهادت شهوددر محکمه صالح و نیز نقض حکم کیفری، از موارد اعاده دادرسی نسبت به احکام قطعی انتظامی است و ظرف یکماه پس از ابلاغ احکام قطعی مذکور، امکان طرح اعاده دادرسی وجود دارد و مرجع اعاده دادرسی،دادگاهی است که حکم قطعی صادر کرده است و احکام صادره ناشی از اعاده دادرسی، حسب مورد قابلیت تجدیدنظر خواهی در دادگاه عالی انتظامی قضات یا دادگاه عالی تجدیدنظر انتظامی قضات است.

12. درصورتی که وکیل به دو یا چند مرجع قضایی دعوت شده باشد و جمع آنها غیر ممکن باشد،حضور در دادگاه کیفری مقدم است والا در جلسه دادگاهی که وقت رسیدگی آن زودتر ابلاغ شده، باید شرکت کند و به سایر محاکم لایحه ارسال و در صورت وجود حق توکیل، به وکیل دیگر توکیل نمایدوالا مرتکب تخلف انتظامی شده است.

13. وکیل در پرونده هایی که قبلا در آن ها قضاوت یا داوری کرده، ممنوع از وکالت است و همچنین قضات به مدت سه سال در آخرین محل خدمت خویش،حق وکالت ندارند.

14. وکلا غیر از حق الوکاله مقرر،حق دریافت وجه یا مال یا سند، هر چند در قالب تضمین و وجه التزام نیستند والا تخلف انتظامی است و همچنین اخذ وجوه فوق با حیله و تقلب علاوه بر مسئولیت انتظامی ،دارای مسئولیت کیفری بابت جرم کلاهبرداری هستند.

15. وکیل نمی تواند چند شعبه یا موسسه حقوقی ایجاد کند و همچنین نمی تواند در غیر از محلی که برای آنجا پروانه وکالت دریافت کرده، دفتر وکالت تاسیس کند.

مضافا نمی تواند عملا فعالیت وکالتی خود را در محل دیگری متمرکز کند والا تخلف از آن برای نوبت اول، مجازات درجه 3 و برای نوبت دوم مجازات درجه 4 و در نوبت سوم به مجازات درجه 5 محکوم خواهدشد.

16. ارتکاب تخلفات متعدد و نیزتکرار تخلفات توسط وکیل در مقررات انتظامی، ازموجبات تشدید مجازات انتظامی بشرح مواد 136و137 آیین نامه اجرایی لایحه استقلال مصوب 1400 خواهدبود.

17. مرور زمان تخلفات انتظامی، دو سال از زمان وقوع تخلف است و در صورت تعقیب، مدت دو سال از تاریخ آخرین اقدام انتظامی محاسبه خواهد شد.

18. طبق ماده20 لایحه قانونی استقلال مصوب1333 توهین به وکیل دادگستری در حین انجام وظایف وکالتی دارای مجازات حبس از 15 روز تا 3 ماه است.

19. طبق ماده 154 آیین نامه اجرای لایحه قانونی استقلال مصوب 1400، بعد از گذشت مواعد مندرج در این ماده، آثار محکومیت انتظامی از سجل انتظامی وکیل خودبخود زائل خواهدشد.

20. طبق مصوبه مجمع تشخیص مصلحت نظام مصوبه 1370/7/11، وکیل در موضع دعوی از احترام و تأمینات شاغلین شغل قضا برخوردار می باشد.