مصاحبه با محمدجواد فرج‌زاده دهکردی، رتبه 3 آزمون دکتری حقوق کیفری و جرم شناسی سال 1405

لطفا خودتان را معرفی کنید و مختصری درباره پیشینه تحصیلی و شغلی‌تان بفرمایید.

اینجانب محمدجواد فرج‌زاده دهکردی، دانش‌آموخته مقطع کارشناسی حقوق از دانشگاه شهید چمران اهواز و کارشناسی‌ ارشد حقوق کیفری و جرم‌شناسی از دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران هستم.

انگیزه‌تان از تحصیل در مقطع دکتری چیست؟ چرا به کارشناسی‌ارشد بسنده نکردید؟

علاقه به ادامه حضور در محیط دانشگاهی و شاگردی اساتید صاحب نام و ارتباط گیری با دوستان جدید در یک محیط علمی، انگیزه اصلی بنده برای تحصیل در مقطع دکتری بود.

از چه زمان و در چه شرایطی مطالعه را شروع کردید؟

از اواسط تابستان، مطالعه خود را با درس جرم‌شناسی آغاز کردم و به‌طور میانگین، روزانه دو ساعت این درس را مطالعه می‌کردم و بقیه زمانم را به انجام امور پایان‌نامه و کارهای مربوط به فارغ‌التحصیلی اختصاص داده بودم. در این میان، روزهایی هم بود که فرصت مطالعه نداشتم و تمام زمانم را به پایان‌نامه اختصاص می‌دادم.

برنامه مطالعه‌تان به چه ترتیبی بود؟

برنامه خیلی سنگین و فشرده‌ای نداشتم؛ اما به‌طور کلی، ابتدای روز را به درس زبان اختصاص می‌دادم و سپس به سراغ متون فقه می‌رفتم. زمان بعدازظهر را به جرم‌شناسی و آیین دادرسی کیفری اختصاص می‌دادم و شب‌ها نیز حقوق جزای عمومی و اختصاصی را مطالعه می‌کردم.

تمام تلاشم این بود که همه درس‌ها را در طول روز مطالعه کنم؛ اما اگر ناچار می‌شدم یک درس را از برنامه حذف کنم، معمولاً جزای عمومی و اختصاصی را کنار می‌گذاشتم؛ زیرا نسبت به سایر دروس، در این دو درس احساس می‌کردم که نیاز کمتری به مطالعه دارم. با این حال، تا حد امکان سعی می‌کردم همه دروس را در برنامه روزانه خود قرار دهم.

مهم‌ترین بخش برنامه مطالعاتی‌ام، تست‌زنی بود. تست‌زنی برای من بیشتر جنبه آموزشی داشت و از آن برای افزایش عمق مطالعه و مرور مطالب استفاده می‌کردم، نه صرفاً ارزیابی خود. تست‌های هر مبحث را به دو بخش زوج و فرد تقسیم می‌کردم؛ تست‌های فرد را سه روز پس از مطالعه هر مبحث و تست‌های زوج را یک هفته بعد از آن حل می‌کردم تا با مرور فاصله‌دار، مطالب بهتر در ذهنم تثبیت شوند. پس از بررسی همه تست‌ها، چه پاسخ‌های صحیح و چه پاسخ‌های غلط، تست‌های مهم و نکته‌دار را علامت‌گذاری می‌کردم و چون اهل خلاصه‌نویسی نبودم، در زمان مرور به همین تست‌های علامت‌دار و همچنین مطالعه مواد قانونی بسنده می‌کردم.

این برنامه را تا یک ماه مانده به آزمون ادامه دادم. در یک ماه پایانی نیز تست‌های سنوات گذشته را در برنامه قرار دادم و تست‌های دو سال اخیر را در دو هفته و یک هفته پایانی مرور کردم؛ زیرا تست‌های سال‌های قبل‌تر را پیش‌تر در کتاب‌های تست خود حل کرده بودم.

مطالعه مواد قانونی را نیز نباید فراموش کرد. در یک ماه پایانی، هر هفته یک بار متن مواد قانونی را مطالعه می‌کردم.
در مورد قوانین خاص نیز، به قوانین ذکرشده در کتاب آقای غفوری بسنده نکردم و متن تمام قوانین خاصی را که به ذهنم می‌رسید، شخصاً مطالعه کردم.

سطح سؤالات آزمون امسال را چطور ارزیابی می‌کنید؟

به نظر بنده، سطح سؤالات آزمون امسال تفاوت محسوسی با سال‌های گذشته نداشت و در همان سطح سال‌های قبل طراحی شده بود.

برای ادامه تحصیل کدام دانشگاه را انتخاب کردید؟

با توجه به رتبه‌ای که کسب کرده‌ام، تنها دانشگاه‌های شهید بهشتی، تهران، علامه طباطبایی، تربیت مدرس و دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران را انتخاب کرده‌ام.

رزومه‌تان برای مرحله مصاحبه چطور است؟

در حال حاضر، دو مقاله پژوهشی دارم که یکی از آن‌ها در مجله دولت و حقوق به چاپ رسیده و دیگری که مستخرج از پایان‌نامه کارشناسی ارشدم است، در مجله حقوق فناوری‌های نوین مورد پذیرش قرار گرفته و در شماره آتی منتشر خواهد شد. همچنین، چهار مقاله کنفرانسی دارم.

توصیه‌تان به داوطلبان آزمون های حقوقی چیست؟

مهم‌تر از همه، انتخاب منبع مناسب است. منبعی که رتبه‌های برتر معرفی میکنند لزوماً منبع مناسبی برای همه نیست و هر شخص باید منبع مناسب خود را پیدا کند. علاوه بر نکات و مطالب یک منبع، ارتباط‌گیری با متن آن نیز از اهمیت بالایی برخوردار است.
نکته بعد اینکه دوستان از دو منبعی بودن نیز پرهیز کنند؛ مگر برای یک‌سری بخش‌ها و مباحث خاص. مطالعه چندین‌باره یک منبع خوب بسیار بهتر از مطالعه چند منبع از نوسندگان متفاوت است.

نکته دیگر اینکه کتب مرجع نیز گزینه مناسبی برای آزمون نیستند و استفاده از منابع آزمونی، نتیجه بهتری به دنبال خواهد داشت (البته فقط در دوران آزمون وگرنه برای فهم عمیق مطالب، هیچ چیز جای کتب مرجع را نمیگیرد).

داشتن آرامش ذهنی و خواب مناسب را هم نادیده نگیرید. با توجه به شرایط کشور و حوادثی که در طول یک سال و نیم گذشته در کشور اتفاق افتاده، مدیریت استرس و دور بودن از حواشی نیز اهمیت غیرقابل انکاری دارد و برای این منظور، من به دوستان پیشنهاد میکنم تا جای ممکن و در ایام آزمون، از شبکه‌های اجتماعی و به خصوص، اخبار فاصله بگیرند.

نکته آخر هم اینکه شیوه مطالعه هر فرد با دیگری متفاوت است و هر کس باید شیوه مناسب به خود را پیدا کند. مثلا من از هرکسی که مشورت میگرفتم، بر خلاصه‌نویسی تاکید بسیاری میکردنند اما من چون ارتباطی با خلاصه‌نویسی نداشتم اصلاً به سراغ آن نرفتم و به علامت زدن نکات مهم در کتابم بسنده کردم.

و حرف آخر؟

در پایان، از خانواده، اساتید و دوستان عزیزم که در این مسیر همواره همراه و مشوق من بودند، صمیمانه تشکر می‌کنم. همچنین برای همه داوطلبان آرزوی موفقیت دارم و امیدوارم آینده‌ای روشن در انتظار مردم شریف کشورم ایران باشد.