اصل

لفظي: ظهور لفظ در معنایی و مهمترين آنها: اصل حقيقت ، اصل عموم و اصل اطلاق مي‌باشد.

عملي: قاعده‌اي كه به هنگام شك در حكم واقعي يا موضوع بدان عمل شود: برائت، احتياط، تخيير، استحصاب

 

 

اصول عملي

حكمي: براي بيان حكم ظاهري بکار می رود.

موضوعي: براي بيان موضوع حكم به كار مي‌رود مانند عدم ولايت، فراغ و تجاوز، صحت، حظر، اباحه.

مشترك: هم مي‌تواند مثبت حكم باشد و هم مثبت موضوع: اولويت دفع مفسده بر حسب منفعت، عدم نفي الاكثر.

 

 

270- چهار اصل مهم عملي : 

1- برائت : حالت سابقه مدنظر نيست، عمل به احتياط ممكن ولي دليلي بر وجوب عمل به احتياط وجود ندارد.

2- استصحاب : حالت سابقه مورد توجه قرار گيرد اين اصل جاري مي‌شود (این اصل بر اصول ديگر مقدم است).

3- احتياط: حالت سابقه مورد توجه قرار ندارد ولي دليلي بر عمل به احتياط داريم: احتياط مي‌كنيم.

3- تخيير: حالت سابقه مورد توجه قرار ندارد و عمل بر احتياط ممكن نيست.

چهار اصل عملي بر حسب حالت سابقه

حالت سابقه مورد توجه قرار مي‌گيرد: استحصاب

حالت سابقه نباشد

عمل به احتياط ممكن نباشد: اصل تخییر جاری می شود.

عمل به احتياط ممكن باشد

اگر دليلي بر وجوب عمل بر احتياط وجود داشته باشد:اصل احتياط جاری می شود.

اگر دليلي بر وجوب عمل بر احتياط وجود نداشته باشد: اصل برائت اجرا می شود.

اصول محرزه و غير محرزه

واقع را احراز و تعيين كند مانند استصحاب، صحت، فراغ و تجاوز.

واقع را احراز و تعيين نكند مانند برائت، تخيير، احتياط.

         
 

100- چنانچه شک ابتدایی وجود داشته باشد در صورتیکه فاقد حالت سابقه باشد و در صورتیکه همراه با علم اجمالی باشد به ترتیب مجرای اجرای کدام یک از اصول می باشد؟

الف) در هر دو حالت اصل برائت جاری می شود.                  

ب ) در هر دو صورت مجرای اجرای اصل احتیاط می باشد.

ج ) صورت اول مجرای اصل احتیاط و در حالت دوم اصل برائت اجرا می شود.     

د ) حالت اول مجرای اصل برائت و حالت دوم مجرای اصل احتیاط است.

گزینه د صحیح است

101- كدام گزينه صحيح نيست؟

الف) اصل عملي بر 3 قسم است: ( عملي حكمي، عملي موضوعي، مشترك).

ب) اصل عملي حكمي براي بيان حكم ظاهري و اصل عملي موضوعي براي بيان موضوع بكار مي‌رود (اصاله الصحه) و قرعه اگر اصل باشد از اين قبيل است.

ج) اصلي كه هم مثبت حكم و هم مثبت موضوع باشد مشترك گويند مثل اصاله الطهاره، اصاله العدم.

د) مهمترين اصول عمليه عبارتست از: ( اصل استصحاب، اصل ا حتياط، اصل  عدم، اصل تخيير).

گزينه د صحيح است. مهمترين اصول عمليه چهار اصل عملي: (برائت، تخيير، احتياط، استصحاب) است.

102-کدام گزينه صحيح نيست؟

الف) اصل محرز آن است كه ناظر به واقع باشد ولي كاشف ظني از واقع نباشد.                

ب) استصحاب، اصل صحت و قاعده فراغ از اصول محرزه مي‌باشند.

ج) برائت، تخيير، احتياط از اصول غير محرزه مي‌باشند.                                 

د) اصل تخییر و احتیاط از اصول محرزه محسوب می شوند.

گزينه د صحيح است. اصل احتیاط و تخییر از اصول غیرمحرزه محسوب می شوند.

103- کدام یک از اصول زیر از اصول موضوعی محسوب نمی شوند؟

الف) عدم نفی الاکثر               ب) عدم ولایت           ج)فراغ و تجاوز          د) اباحه

گزینه الف صحیح است. زیرا عدم نفی الاکثر از اصول مشترک محسوب می شود اما سایر موارد از اصول موضوعی هستند.

 

104- اصالة الصحة در ابواب معاملات به این معنی است که ............

الف) معاملات اصولاً صحیح انجام شود و در صورت تردید در صحت آن ، اصل صحت رعایت نشده است.

ب ) اگر معامله ای عرفاً واقع شود و تردید شود که آیا دارای تمام شروط صحت بوده است یا نه ؛ باید قائل به اصل صحت شویم.

ج ) اگر در شرطیت امری در صحت یکی از عقود و ایقاعات تردید شود باید آن شرط رعایت شود.

د ) معاملات اعم از عقود و ایقاعات تردید شود باید آن شرط رعایت شود.

گزینه ب صحیح است.