حكم دادگاه علاوه بر مقدمه داراي دو بخش مهم و در عين حال متمايز است:

الف. منطوق (نتيجه) حكم به مفهوم اخص يا بخش آمرة حكم  كه موضوع مورد اختلاف طرفين به موجب آن فصل و اعلام مي‌گردد.

ب. اسباب موجهه، جهات يا اسباب حكم كه شامل جهات اعم از موضوعي و قانوني است و قاضي آنها را با استناد به ادلة اثبات دعوا (ادله خارجي) و قانون (اعم از نص، مفاد، روح قانون و همچنين اصول) احراز مي‌نمايد و موجب مي‌شود كه نتيجه را در قالب منطوق حكم و به كيفيت مندرج در آن اعلام نمايد.

دادگاه مكلف است آثار همان رابطة حقوقي را در منطوق رأي انشاء و اعلام نمايد اما اين امكان وجود دارد كه مفاد يا نتيجة رأي به نحوي انشاء شود كه منطبق با مادۀ قانوني ديگري با مفهوم متفاوت باشد.