در ضمان دَرَك

ماده 390- اگر بعداز قبض ثمن مبيع كلاً يا جزئاً مستحق‌للغير در آيد بايع ضامن است اگرچه تصريح به ضمان نشده باشد.

ماده 391- در صورت مستَحق‌لِلْغير درآمدن كل يا بعض ازمبيع بايع بايد ثمن مبيع را مسترد دارد و در صورت جهل مشتري به وجود فساد بايع بايد از عهده غرامات وارده بر مشتري نيز برآيد.[1]

ماده 392- در مورد ماده قبل بايع بايد از عهده تمام ثمني كه اخذ نموده است نسبت به كل يا بعض برآيد اگرچه بعداز عقد بيع به علتي از علل در مبيع كسر قيمتي حاصل شده باشد.

ماده 393- راجع به زيادتي كه از عمل مشتري در مبيع حاصل شده باشد مقررات ماده 314 مجري خواهد بود.

 

فقره چهارم- در تأديه ثمن

ماده 394- مشتري بايد ثمن را در موعد و در محل و برطبق شرايطي كه در عقد بيع مقرر شده است تأديه نمايد.

ماده 395- اگر مشتري ثمن را در موعد مقرر تأديه نكند بايع حق خواهد داشت كه بر طبق مقررات راجعه به خيار تأخير ثمن معامله را فسخ يا از حاكم اجبار مشتري را به تأديه بخواهد.

 

[1] - نظريه 179/7-5/2/1381 ا.ح.ق.: با توجه به مواد 390 و 391 ق.م.، در صورت مستحق‌للغير درآمدن كل يا بعض از مبيع بايع بايد علاوه بر رد ثمن چنانچه مشتري جاهل به فساد معامله باشد، غرامت وارده به او را نيز بپردازد. غرامت وارده به مشتري عل‌الاصول خسارات و مخارجي است كه مشتري در معامله مربوط متحمل مي‌شود نظير مخارج دلالي و باربري و تعميرات و امثال آن و شامل افزايش قيمت ملك نمي‌گردد.

نظريه 6747/7-13/8/1382 ا.ح.ق.: مطابق ماده 391 ق.م.، در صورت مستحق‌للغير در آمدن كل يا بعض از مبيع، بايع بايد ثمن مبيع را مسترد دارد. منظور از ثمن مبيع همان مبلغي است كه مشتري پرداخت نموده است قيمت روز ملاك نيست. به علاوه در صورت جهل مشتري به وجود فساد در معامله، بايع بايد از عهده غرامات وارده بر مشتري نيز برآيد، منظور از غرامات وارده در اين ماده، هزينه‌هايي از قبيل، هزينه اياب و ذهاب، هزينه نگهداري مبيع، هزينه دادرسي، حقل‌الوكاله وكيل و امثال آن است كه خريدار تا زمان استرداد ثمن متحمل شده است.