پیام: رها و بلاتکلیف گذاشتن زن در آیه 129 سوره مبارکه نسای مورد نهی خداوند قرار گرفته است. بنابراین اگر زوجه پس از 4 سال بدلیل عدم تهیه مقدمات زندگی مشترک کماکان بلاتکلیف باشد از موارد عسر و حرج خواهد بود.

رأی خلاصه جریان پرونده

به حکایت محتویات پرونده خانم ف. ع. ز. ص. در تاریخ 1399/8/1 به طرفیت همسرش آقای م. خ. م. خ. دادخواستی بخواسته طلاق به دادگاه خانواده *تقدیم نموده است. که جهت رسیدگی به شعبه دوم ارجاع گردیده است. خواهان توضیح داده است. که در تاریخ 1397/8/19 با خوانده ازدواج نموده است. خوانده سوء رفتار و اخلاق و معاشرت دارد. رفتار ناپسند ایشان باعث بی مهری در زندگی شده ادامه زندگی برای اینجانب مقدور نیست. خوانده ضمن تقدیم لایحه اعلام کرده است. هنوز عروسی نکردیم و زندگی مستقلی شروع نکردیم نمی دانم که چگونه زن و شوهری که زندگی مشترک شروع نکرده سوی معاشرت و اخلاق با هم دارند … ما بعد از گذشت حدود 20 روز از عقد مطالبی از جانب خواهان اعلام شد و درنتیجه صورتجلسه که به امضای طرفین یعنی من و نامبرده و گواهان که در ذیل صورتجلسه به امضای رسید مقرر شد که بدون کوچکترین برخورد حساب مالی و مسائل از هم جدا شویم ولی متاسفانه خانم در رابطه با مهریه و دیگر حقوق مالی اقدام کرد و من در همه موارد در حال پرداخت حقوق مالی او هستم. اختیار طلاق با زوج است. من خلافی نکرده ام که خواهان مستحق طلاق باشد. در جلسه مورخ 1399/10/2 دادگاه خواهان گفته است. خواسته بشرح دادخواست بر طلاق بعلت عسر و حرج میباشد و دلایل بر طلاق بلاتکلیف هستم و زوج سوی رفتار دارد. خوانده اظهار داشته با طلاق موافق نیستم. دادگاه قرار ارجاع امر به داوری صادر کرده است. زوجه ضمن تقدیم لایحه مورخ 99/10/4 اعلام کرده است.3 مرتبه پدرش ، 4 مرتبه مادرش و یک مرتبه برادرش جهت حل اختلاف و شروع زندگی مشترک به منزل زوج رفته اند اما هر بار آنها به قول خود عمل نکرده اند. نهایتا آقای دادستان وقت پدر وی ( زوجه ) را به همراه یک نفر روحانی جهت گفتگو و حل موضوع به منزل آنان فرستاده است. که اینبار نیز موضوع را حل نکرده اند و در مرحله آخر خودش ( زوجه ) پس از بارها تماس موفق شده است. با زوج صحبت کند اما مشکل حل نشده است. داور زوجه اعلام کرده است: … علی ای حال تلاش داور در جهت برقراری سازش و اصلاح ذات البین موثر واقع نگردید. داور زوج نیز موفق به ایجاد صلح و سازش نشده است. برابر تصویر دادنامه شماره *صادره از شعبه *دادخواست تمکین زوج به طرفیت زوجه بدلیل عدم تهیه مسکن و لوازم زندگی محکوم به بطلان گردیده است. ( برگ 45 ) برابر قرار شماره 0604 1398/5/13 صادره از شعبه *در خصوص شکایت آقای م. خ. م. علیه خانم ف. ع. ص. مبنی بر فریب در ازدواج ( تدلیس در نکاح و عدم بکارت ) قرار منع تعقیب صادر گردیده است که برابر دادنامه صادره از شعبه *قطعی گردیده است. در جلسه مورخ 1399/11/29 دادگاه وکیل زوجه ضمن تکرار خواسته با اشاره به شکایت زوج علیه زوجه علیرغم عدم اثبات موضوع و صدور قرار منع تعقیب با اعلام عدم بکارت زوجه نزد افراد و محل های مختلف باعث هتک حرمت و عسر و حرج زوجه گردیده است و با اشاره به صدور حکم بطلان دعوی تمکین زوج و عدم تهیه مقدمات شروع زندگی و بلاتکلیفی زوجه درخواست صدور حکم را نموده است. وکیل زوج گفته است، زوج منزل های مختلف جهت شروع زندگی تهیه نموده لیکن زوجه حاضر به آمدن به منزل مشترک نبوده است. زوج مخالف طلاق است. قاضی مشاور دادگاه مستندا به ماده 1130 قانون مدنی نظر به پذیرش دادخواست خواهان اعلام نموده است. دادگاه ختم رسیدگی را اعلام و بشرح دادنامه شماره 2895 مورخ 1399/12/19 پس از درج خلاصه اظهارات و زوجه و وکیل وی و دفاع زوج وکیل او با اشاره به عدم تاثیر سعی و تلاش دادگاه و داوران منتخب در اصلاح ذات البین دعوی خواهان را وارد دانسته و مستندا به مواد 1129 و 1130 و 1146 قانون مدنی و مواد 26 و 29 و 33 قانون حمایت خانواده حکم به الزام زوج به طلاق زوجه با شرایط مندرج در دادنامه صادر نموده است. با تجدیدنظر خواهی زوج نسبت باین دادنامه شعبه *متکفل رسیدگی گردیده و بموجب دادنامه شماره 1814 مورخ 1400/3/24 دلایل ابرازی زوجه را جهت اثبات عسر و حرج قانع کننده و محکمه پسند تشخیص نداده و با نقض دادنامه بدوی حکم بر بطلان دعوی زوجه ( خواهان بدوی ) صادر کرده است. سپس براساس فرجام خواهی وکیل زوجه پرونده به دیوانعالی کشور ارسال و جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع شده است.

هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای ج. ق. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره 1814 1400/3/24 فرجام خواسته مشاوره نموده و چنین رای می دهد.

رای شعبه

فرجام خواهی خانم ف. ع. ص. با وکالت آقای ع. پ. نسبت به دادنامه شماره *صادره از شعبه *بشرح ذیل وارد می باشد.: 1- مطابق تکلیف مقرر در ماده 2 و 27 قانون حمایت خانواده مصوب 1391 دادگاه موظف است در صورت نپذیرفتن نظریه داوران و قاضی مشاور در رد آن استدلال نماید. در دادنامه فرجام خواسته هیچگونه استدلالی در این زمینه تببین نشده است و دادنامه از این جهت دارای نقص است.

2- دادخواست تمکین مطروحه از سوی زوج محکوم به بطلان گردیده است و بدلیل عدم تهیه مقدمات شروع زندگی مشترک زوجه از سال 1397 تاکنون بلاتکلیف است.

3-زوج با شکایت فریب در ازدواج و عدم بکارت علیه زوجه که منتهی به منع تعقیب نیز شده است. موجبات هتک حرمت و عسر وحرج زوجه را فراهم کرده است.

4- زوجه 80 قطعه سکه طلا از مهریه خود را بذل نموده است. که قرینه بر صحت دعوی وی می باشد.

5- داوران زوجین موفق به اصلاح ذات البین نشده اند و قاضی مشاور عقیده بر پذیرش دعوی زوجه اعلام نموده است. بنابه مراتب به استناد بند 5 ماده 371 و شق الف ماده 401 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی ضمن نقض دادنامه فرجام خواسته رسیدگی مجدد را به دادگاه محترم صادر کننده دادنامه منقوض ارجاع می نماید.

پس از اعاده پرونده دادگاه در وقت فوق العاده با حضور زوج و وکیل او و حضور زوجه و وکیل او در تاریخ 1400/10/4 پرونده را تحت نظر قرار داده و اظهارات طرفین را استماع نموده است. وکیل زوجه در ادامه 10 سکه دیگر به تعداد سکه های مبذوله اضافه نموده که جمعا بالغ بر 90 سکه می گردد. دادگاه پس از اعلام ختم رسیدگی مجددا به موجب دادنامه شماره 7586 مورخ 1400/10/11 دلایل زوجه را محکمه پسند ندانسته! و با وارد تشخیص دادن تجدیدنظر خواهی زوج دادنامه بدوی را نقض و حکم به بطلان دعوی زوجه صادر نموده است. سپس براساس فرجام خواهی وکیل زوجه پرونده به دیوانعالی کشور ارسال و جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع گردیده است.

هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای ج. ق. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره *1400/10/11 فرجام خواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد.

رأی شعبه دیوان عالی کشور

فرجام خواهی خانم ف. ع. ز. ص. با وکالت آقای ع. پ. نسبت به دادنامه صادره از شعبه *که به موجب ان پس از نقض دادنامه بدوی صادره از شعبه *حکم به بطلان دعوی زوجه ( ف.خواه ) بخواسته طلاق بدلیل عسر و حرج صادر گردیده وارد می باشد. 1- زوج با شکایت فریب در ازدواج و عدم بکارت علیه زوجه موجبات هتک حرمت و عسر و حرج زوجه را فراهم نموده است. 2- دادخواست تمکین زوج علیه زوجه بدلیل عدم تهیه مقدمات شروع زندگی مشترک محکوم به بطلان گردیده است و زوجه رها و بلاتکلیف می باشد. 3- زوجه 90 قطعه سکه طلا تمام بهار آزادی از مهریه خود را بذل نموده است. که قرینه صحت دعوی وی می باشد. 4- قاضی مشاور دادگاه خانواده نظر به پذیرش دعوی زوجه ابراز کرده است. 5- داوران زوجین موفق به اصلاح ذات البین نگردیده اید. 6- سوی رفتار و معاشرت زوج با شکایت واهی علیه زوجه محرز است. و نهایتا اینکه زوجه پس از 4 سال بدلیل عدم تهیه مقدمات زندگی مشترک کماکان بلاتکلیف بوده و در عسر و حرج است. در حالیکه رها و بلاتکلیف گذاشتن زن در آیه 129 سوره مبارکه نسای مورد نهی خداوند قرار گرفته است. بنای علیهذا به استناد بند 2 ماده 371 و شق (ج) ماده 401 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی ضمن نقض دادنامه فرجام خواسته رسیدگی مجدد را به دادگاه هم عرض دادگاه صادر کننده دادنامه منقوض ارجاع می نماید.