دلالي

تعريف: در مقابل اجرت، واسطه انجام معاملاتي شده يا براي كسي كه مي‌خواهد معاملاتي نمايد طرف معامله پيدا مي‌كند.

اصولاً قرارداد دلالي تابع مقررات وكالت است.

دلال مي‌تواند در رشته‌هاي مختلف دلالي نموده و شخصاً نيز تجارت نمايد.

دلال بايد طرفين معامله را از جزئيات معامله مطلع سازد ولو اينكه براي يكي از طرفين دلالي كند.

دلال زماني مستحق مطالبه اجرت است كه معامله به راهنمايي يا وساطت وي تمام شده باشد.

دلال حق دريافت عوض معامله و قبض آنرا ندارد مگر آنكه اجازه نامه مخصوص داشته باشد.

 اصل بر اين است كه دلال مسئول تمام اشياء و مداركي است كه به او مي‌دهند مگر اينكه تلف يا ضايع شدن مربوط به او نباشد.

دلال مي‌تواند در زمان واحد براي چند آمر در يك رشته يا چند رشته مختلف دلالي كند ولي بايد طرفين را از اين ترتيب و امور ديگري كه موجب تغيير راي آنها مي‌شود مطلع كند.

در صورتيكه دلال در نفس معامله منتفع يا سهيم باشد بايد طرفي را كه اين نكته را نمي‌داند مطلع كند و الا مسئول خسارت وارده بوده و جزاي نقدي دارد.

در صورتيكه دلال در معامله سهيم باشد با آمر خود متضامناً مسئول مي‌باشد.

مسئوليت دلال

1- دلال در مقابل طرفين مسئول تقلب و تقصير خود مي‌باشد.

2- دلال در مقابل اسناد و اشيايي كه به وي داده شده مسئول مي‌باشد.

3- اگر اسناد و نوشته‌ها توسط وي رد و بدل شده و در صورتيكه امضاها راجع به اشخاصي باشد كه به توسط او معامله را كرده‌اند دلال ضامن صحت و اعتبار امضاها و اسناد مي‌باشد.

4- در خصوص ارزش يا جنس مال التجاره در صورتي مسئول است كه تقصير كرده باشد.

5- اگر طرفين يا يكي از آنها به اعتبار تعهد شخص دلال معامله كنند دلال ضامن معامله است.

6- در صورتيكه دلال در معامله با آمر خود سهيم باشد.

عدم مسئوليت دلال

1- ثابت نمايد تلف يا ضايع شدن اسناد و اشياء مربوط به او نبوده است.

2- دلال ضامن اعتبار اشخاصي كه براي آنها دلالي مي‌كند نمي‌باشد.

3- دلال ضامن اجراي معاملات نمي‌باشد.

4- دلال در خصوص ارزش يا جنس مال التجاره مورد معامله مسئول نمي‌باشد.

اجرت

استحقاق

*زماني مستحق اجرت است كه معامله تمام شده باشد.

*اگر معامله مشروط بر شرطي باشد پس از حصول شرط مستحق اجرت مي‌باشد.

*زمانيكه معامله سر نگيرد ولي شرط شده باشد كه مخارج دلال به وي داده شود+ عرف دلال را مستحق اجرت در صورت عدم انعقاد معامله بداند. 

*در صورت فسخ يا اقاله معامله در صورتيكه فسخ معامله مستند به وي نباشد.

عدم استحقاق

*دلال از طرف ديگر وجهي بگيرد يا به نفع وي اقدام كند+ خائن در امانت است.

*در صورت فسخ معامله اگر فسخ معامله مستند به عمل وي باشد. +دلالي معاملات ممنوعه