تصویر ثابت

نفرات برتر
۹۳ چهارشنبه ۲۷ اسفند

 

 

نکته ۸۱: اصول عملیه اصولی هستندکه در مقام شک در حکم واقعی یا درموضوع آن، بدان قاعده عمل می شود و مهمترین اصول عملی چهار قسم باشند:

۱٫اصل برائت ۲٫اصل احتیاط یا اشتغال ۳٫اصل تخییر ۴٫اصل استصحاب.

نکته ۸۲: اصل عملی برسه قسم است: ۱٫اصل عملی حکمی ۲٫اصل عملی موضوعی ۳٫اصل مشترک.

اصل عملی حکمی: اصلی است که برای بیان حکم ظاهری به کار می رود.

اصل عملی موضوعی: اصلی است که برای بیان موضوع حکم به کاررود.

اصل مشترک:اصلی است که هم می تواند مثبت حکم و هم مثبت موضوع باشد.

مثال اصل عملی حکمی: برائت، احتیاط و تخییر.

مثال اصل عملی موضوعی: استصحاب، اصاله الصحه، اصاله الحرمه و ….

مثال اصل مشترک: اصاله العدم، اصاله الطهاره و اصاله نفی الاکثر.

نکته ۸۳: برخی از اصولیون اصول را به دو دسته‌ی محرزه و غیرمحرزه تقسیم کرده اند.

اصل محرزه، اصلی است که واقع را احراز و تعیین می کند.

اصل غیرمحرزه، اصلی است که واقع را احراز نمی کند.

نکته ۸۴: اصول عملیه چهارگانه به شرح ذیل از منظر حالت سابقه تعریف می گردد:

الف.برائت: حالت سابقه مدنظرنیست .عمل به احتیاط ممکن ولی دلیلی به وجوب عمل به احتیاط وجود ندارد.

ب.استصحاب: حالت سابقه مورد توجه قرار می گیرد.

ج.احتیاط: حالت سابقه مورد توجه قرارندارد ولی دلیلی برعمل به احتیاط وجود داشته و احتیاط انتخاب می شود.

د. تخییر: حالت سابقه مورد توجه قرار ندارد و عمل بر احتیاط ممکن نیست.

 

نکته ۸۵: اقسام حصر: ۱٫عقلی ۲٫استقرایی.

حصرعقلی: تردیدمیان وجود و عدم یا دوران امر بین نفی و اثبات.

حصراستقرایی: تردید میان دو یا چند چیز و وجود احتمال دیگر هم غیرممکن نمی باشد.

انحصاراصول عملیه، حصرعقلی است.

نکته ۸۶: اصل برائت یکی از اولیه ترین اصول عملیه می باشد.

تعریف اصل برائت: چنانچه در توجه تکلیف شرعی یا قانونی در حکم دچار شک شویم اینجا مجرای اجرای اصل برائت می باشد.مجرای اجرای اصل برائت: شک در تکلیف است.

اصل عدم: بدان معناست که جزء ذات پروردگار همه چیز از نیستی به هستی تغییر یافته است .لذا وجود هرچیزی جز، ذات پروردگار نیازمند دلیل است.

نکته ۸۷: تفاوتهای اصل عدم و اصل برائت:

الف.اصل برائت درخصوص تکلیف است ولی اصل عدم اعم است از اینکه تکلیفی مورد بحث باشد یا موضوعات بدون تکلیف باشند.

ب.اصل برائت درجایی به کارمی رود که تکلیفی در مرحله‌ی واقع وجود داشته باشد ولی دلیلی برای احراز به آن نداشته باشیم در حالی که اصل عدم اعم از واقع و ظاهر است.

ج.اصل عدم اصلی است عقلی ولی اصل برائت اصلی است شرعی.

نکته ۸۸: تفاوت اصل برائت و احتیاط: اصل برائت در مقام اثبات حکم ظاهری است اما اصل اباحه برای اثبات و شناخت حکم واقعی است.از سوی دیگر اصل برائت برای شناخت حکم تکلیفی به کارمی رود اما اصل حظر و اباحه برای شناختن حکم وضعی بکار می روند.

نکته ۸۹: اصل تخییر از دیگراصول عملیه مهم می باشد.منظور از اصل تخییر این است که در موردی که تکلیف الزامی مردد باشد بین یکی از دو یا چند چیز و جمع بین آنها یا ترک همه ممکن نباشد، مکلف را درانتخاب یکی از آن دو کار مخیر می سازیم. انواع تخییر: ۱٫بین دو یا چند دلیل متعارض ۲٫بین دو حکم متزاحم۳٫بین محذورین ۴٫بین افراد واجب مخیر.

تخییر بین دو یا چند دلیل متعارض: در این حالت از آنجایی که ترجیحی وجود ندارد برخی معتقدبه تساقط شده اند اما به نظرمی رسد که باید قائل به تخییر شد.

تخییر بین دو حکم متزاحم: دراین حالت با توجه به اصل تخییر عمل می شود.

تخییربین محذورین:اعتقاد به تخییر عقلی در چنین وضعیتی صحیح تر است.

تخییر بین افراد واجب مخیر: تخییر در اینجا تخییر حکمی واقعی و با مصادیق قبلی تخییر در شماره های قبلی که اصل تخییر حکمی است ظاهری متفاوت دارد.

نکته ۹۰: سومین اصل از اصول عمیله،اصل احتیاط است.نام دیگر اصل احتیاط، اصل اشتغال است.

ازنظراصولی اعمال اصل احتیاط، درمورد شک درمکلف به است.

شک درمکلف به:۱٫تردید میان متباینین ۲٫تردید میان اقل و اکثر.

تردید میان متباینین:۱٫شبهه‌ی محصوره ۲٫شبهه‌ی غیرمحصوره.

تردید میان اقل واکثر:۱٫اقل و اکثر ارتباطی ۲٫اقل و اکثر استقلالی.

                                                                                                                         موفق باشید

 محمد فرجی

مدیر موسسه طرح نوین اندیشه

              ۲۷ /۱۲ /۹۳



به کانال طرح نوین در تلگرام بپیوندید
نظرات کاربران

*حاصل جمع و تفریق اعداد روبه رو را وارد نمایید.5 - 7 ؟