تصویر ثابت

نفرات برتر
آخرين بروزرساني :۲۶ اسفند ۹۳ ساعت ۰۸:۵۲
۹۳ یکشنبه ۲۴ اسفند

 

 

نکته ۵۱: اقسام مخصص: ۱: متصل(جزیی از جمله عام است و خود مستقل نیست.) ۲:منفصل(مخصصی است که درکلام موجود نبوده بلکه در کلامی مستقل موجود باشد.)

انواع مخصص متصل:۱:صفت(مقتضی صفتی در بیان مخصص است) ۲:شرط(شرط موجب جدایی مخصص در کلام است) ۳: استثنای متصل( ماده‌ی ۱۲۸۷ قانون مدنی.)۴: بدل بعض ازکل ۵: غایت(ماده‌ی ۸۷۱ قانون مدنی.)

انواع مخصص منفصل: مخصص منفصل لفظی(لفظی که عام را تخصیص می زند.)مخصص منفصل لبی یا عقلی(با ادراک عقلی، عام تخصیص می خورد.)برخی معتقدند مخصص منفصل لبی یا عقلی خود بر سه قسم است:

۱: قرائن و اوضاع و احوال ۲: اجماع ۳: عقل

نکته ۵۲: اجمال مخصص: اصل بر عمومیت لفظ است و خاص بودن نیازمند شرایط فوق است و چنانچه صراحت کافی در مخصص باشد عام را از عمومیت می اندازد ولی چنانچه مخصص واضح و روشن نباشد، مخصص مجمل است.

اجمال مخصص دو گونه است: ۱: اجمال مفهومی(اجمالی است که در مفهوم شفافیت وجود ندارد و معنی مخصص روشن نیست) ۲: اجمال مصداقی(اجمالی است که مفهوم را می دانیم اما در مصداق آن مفهوم شک و شبهه است)

نکته ۵۳: اجمال مفهومی دوگونه است:

۱: تردید درمیان دو معنای مختلف و متباین است.۲: تردید درمیان دو معنای اقل و اکثر است.

نکته ۵۴: اجمال مخصص ازحیث مفهوم در چهار وضع قابل بررسی است:

الف.مخصص متصل از جهت مفهوم به واسطه‌ی تردید میان دو امرمتباین: اجمال به عام سرایت می کند.

ب.مخصص متصل از جهت مفهوم به واسطه‌ی تردید میان اقل و اکثر: اجمال به عام سرایت می کند.

ج.مخصص منفصل از جهت مفهوم به واسطه‌ی تردید میان دو امرمتباین: اجمال به عام سرایت می کند.

د.مخصص منفصل ازجهت مفهوم به واسطه‌ی تردید میان اقل و اکثر: اجمال به عام سرایت نمی کند.

نکته ۵۵: اجمال مخصص ازحیث مصداق نیزبر دوقسم است:

الف.مخصص متصل اجمال مصداقی: اجمال به عام سرایت می کند.

ب.مخصص منفصل اجمال مصداقی: اجمال مخصص به عام سرایت پیدا می کند.

نکته ۵۶: نسخ در اصول فقه به معنای برداشتن حکمی شرعی با دلیل شرعی دیگرکه بعد از آن بیان شده باشد، است.

نسخ دوگونه است: ۱: نسخ جزئی ۲: نسخ کلی.

الف. نسخ جزیی: فقط بخشی از عام را نسخ می کند.

ب.نسخ کلی: تمامی عام را نسخ می کند.

نکته ۵۷: نسخ جلوگیری از امتداد زمانی قانون است اما تخصیص محدودکردن حکم قانون عام نسبت به برخی از افراد آن می باشد. فروض مختلف در دوران بین نسخ و تخصیص:

۱: تاریخ عام وخاص معلوم است.

الف.تاریخ عام وخاص هم زمانند: خاص، مخصص عام است.

ب.عام اول و خاص بعدی: اگر خاص قبل ازعمل به عام آمده باشد، مخصص است ولی اگر بعد از عمل به عام آمده باشد، ناسخ است.

ج.خاص اول و عام بعدی: مشهوراصولیون معتقدندکه خاص مقدم عام مؤخر را تخصیص می زند.

۲ : تاریخ یکی معین و دیگری مجهول است:

الف.تاریخ عام معلوم و خاص مجهول: طبق اصل تأخر حادث، خاص تخصیص دهنده عام می شود.

ب.تاریخ خاص معلوم و عام مجهول: طبق اصل تأخرحادث،عام مؤخر، خاص فرض شده و اصل برتخصیص است.

۳: تاریخ هر دو (عام وخاص) مجهول است: مطابق نظر اکثر اصولیون که درکنکور نیز مطرح است، خاص، عام را تخصیص می زند.

در تمامی حالات فوق، اصل بر تخصیص است و فقط در جایی که خاص بعد از عام است و به عام عمل شده باشد در اینجا نسخ است.

نکته ۵۸: مطلق(لفظی است که بر معنای شایع در جنس خود دلالت کند) و مقید(لفظی است که در جنس خود از شمول و فراگیری خارج شده باشد) از مباحث مهم اصول لفظیه می‌باشد.

نکته ۵۹: نسبت بین عام و مطلق، از نوع عموم وخصوص من وجه است. تفاوتهای میان مطلق و عام:

الف.دلالت عام برعموم ناشی از وضع است ولی دلالت مطلق بر اطلاق، ناشی از اموری به نام مقدمات حکمت است.

ب.در عام تأکید به روی افراد است ولی درمطلق تأکید بر روی عوارض و حالات است.

ج.وقتی عام تخصیص می خورد ازعموم می افتد ولی مطلق باز هم علیرغم قید خوردن، مطلق می ماند.

د.عموم عام بیشتر استغراقی است ولی مطلق بیشتر بدلی است.

نکته ۶۰:معنای اصاله الاطلاق آن است که اصل اطلاق است و تقیید نیازمند دلیل است.

دلیل حجیت اصاله الاطلاق: بنای عقلاء، عدم رد شارع و ظهورلفظی است.

طلاق وتقیید، متلازم هستند.اطلاق وتقیید نسبی هستند.

                                         موفق باشید

                     محمد فرجی

مدیر موسسه طرح نوین اندیشه

                                                                                                  ۲۴ /۱۲ /۹۳



به کانال طرح نوین در تلگرام بپیوندید
نظرات کاربران

*حاصل جمع و تفریق اعداد روبه رو را وارد نمایید.6 + 5 ؟