آموزش های ویژه

اصل برائت

منظور از اصل برائت يا اصالة البرائه، اين است كه در مواردي كه در حكمي شك داريم، معتقد شويم كه در مقام عمل موظف به آن نيستيم مثلاً اگر ندانيم كه حكم استعمال دخانيات چيست و با بررسي و تحقيق كافي هم دليلي در اين باره به دست نياورديم و در حكم واقعي آن مردد بمانيم، براي اين كه در مقام عمل از ترديد و دو دلي درآييم مي‌گوييم «اصل، برائت است» يعني در اين مورد كه حكم حرمت ثابت نيست، استعمال دخانيات جايز و مباح است.اصولي وجود دارند كه شباهت زيادي با اصل برائت دارند و گاه... ادامه مطلب

عام و خاص

عموم در لغت يعني شمول و فرا گرفتن و عام يعني شامل و فرا گيرنده و در اصطلاح علم اصول فقه و حقوق، عام كلمه‌اي است كه همة افرادي را كه بدان ناميده مي‌شوند فرا گيرد و براي آن‌ها وضع شده باشد مانند كلمة «تمام دانشنمدان».معمولاً عام به وسيلة كلماتي مانند: همه، كل، جميع، تمام، هر، هيچ و ... مي‌شناسيم. گاهي مواقع نيز به كمك عقل عام را در مي‌يابيم مانند: كسي اينجا نيست يعني هيچ كس. ولي هيچ در اينجا آورده نشده و تنها به كمك عقل اين را در مي‌ياب... ادامه مطلب

حصر

حصر به معنای محدود نمودن است و کلمة منحصر که در فارسی بسیار استعمال شده از همین کلمه و به همان معناست. در زبان فارسی کلمة فقط، تنها و بس و مانند اینها برای حصر به کار می روند.نکته: در اینکه حصر مفهوم دارد یا نه اختلاف است ولی بیشتر اصولیین آن را دارای مفهوم می دانند و به تعبیر دیگری مفهوم حصر را حجّت می دانند.نکته: مهمترین دلیل حجّت بودن مفهوم حصر، تبادر عرفی است.مثال حقوقی مانند ماده 860 ق.مدني: «غیر از پدر و جّد پدری کس دیگری حق ندارد بر صغیر وصّی معین کند» مثال... ادامه مطلب

مطلق و مقيد

نكته: اصل اطلاق است و تقييد بايد مسلّم باشد. اين اصل، كه اصلي لفظي است، حجت است و در حجّيت آن ترديدي نيست. مبناي حجّيت آن ظهور لفظي و بناي عقلاء و عدم ردع و ردّ شارع است.تعريف مطلق و مقيد:اطلاق در لغت به معناي رهايي و آزادي و تقييد به معناي گرفتار نمودن و در بند كردن است. در اصطلاح اصولي نيز معنايي جز اين ندارد و تعريف مشهور آن‌ها چنين است:«المطلق مادلّ علي شائع في‌ جنسه» يعني مطلق كلمه‌اي است كه دلالت كند بر معنايي كه داراي افرادي باشد مانند كلمات ... ادامه مطلب

نسخ

نسخ در لغت به چند معنا آمده: از بين بردن، از روي نوشته‌اي دوباره نوشتن و نقل. نسخه و استنساخ از معناي دوم و تناسخ ارواح از معناي سوم آمده است.در اصطلاح علم اصول، فقه و حقوق، نسخ داراي معنايي است متناسب با معناي اوّل و عبارت است از اين كه قانون مؤخر، حكم قانون را بردارد.نسخ اصطلاحي داراي اقسامي است: صريح و ضمني، كلي و جزيي.نكته: نسخ قانون مانند فسخ قرارداد است و هر دو از زمان اعلام تأثير دارند و نسبت به گذشته بي‌اثرند. مقايسة نسخ با تخصيص:نسخ جلوگيري از امتداد زماني ... ادامه مطلب

خبر ضعيف

خبر واحدي است كه يكي يا همة راويان آن واجد تمام يا بعضي شرايط لازم براي راوي نباشند و توثيق هم نشده باشند.نكته:خبر ضعيف حجّت نيست مگر اين كه مشهور باشد و در اين صورت آن را «مقبول» گويند.نكته: خبر صحيح، حسن و موثق يا قوي حجّت است و درجة اعتبار و حجّيت آن‌ها به همين ترتيب است.نكته: به كار بستن خبر واحد به وسيلة فقها بر اعتبار و اعتماد به آن مي‌افزايد و ضعف احتمالي آن را جبران مي‌كند و برعكس، به كار نگرفتن آن از ارزش و اعتبار آن مي‌كاهد و در اين ص... ادامه مطلب

فرق عام و مطلق

 ظهور عام در عموم ناشي از دلالت وضعي لفظي است در حالي كه دلالت مطلق بر اطلاق به واسطة مقدمات حكمت است و وضعي نيست.  دلالت عام بر عموم ناظر بر افراد است ولي دلالت مطلق بر اطلاق غالباً ناظر بر احوال و عوارض و كيفيات مي‌باشد. مثلاً دلالت تمام دانشجويان بر هر فرد عام است و دلالت دانشجويان بر دانشجوي تهراني و شهرستاني از باب اطلاق است.  عام پس از تخصيص از عموم مي‌افتد در حالي كه مطلق مي‌تواند از جهتي مقيد شود و از جهت يا جهات ديگر بر اطلاق خود باقي ب... ادامه مطلب

مقايسة نسخ با تخصيص

نسخ جلوگيري از امتداد زماني قانون است، در حالي كه تخصيص محدود كردن حكم قانون عام نسبت به برخي از افراد آن است.نكته: نسخ جزيي قانون شبيه است به تخصيص. مثلاً اگر قانوني كسبه را مكلّف نمايد به دادن صورتحساب به مشتريان خود و بعداً قانون ديگري، صنفي از آن‌ها، مثلاً نانوايان را از اين حكم معاف كند، اين وضع از جهتي مي‌تواند تخصيص باشد چون محدوديتي در افراد مشمول قانون عام است و از جهتي مي‌تواند نسخ باشد چون از امتداد زماني قانون نسبت به جزيي از مورد آن جلوگيري كرده اس... ادامه مطلب
پیگیری سفارش
لیست مقایسه
شگفت انگیز ها